أبو ريحان البيروني ( مترجم : اكبر دانا سرشت )
456
آثار الباقيه ( فارسى )
كه اسقفى بود كه شهيدش نمودند و با آتش او را سوزانيدند و روز بيست و هفتم ذكران يوانيس است كه بفم الذهب ملقب است « 1 » و يوحنا را برومى يوانيس گويند و روز سى و يكم ذكران يوانيس و قورس است كه هر دو شهيد شدند . شباط - روز اول آن ذكران افريم آموزگار است و روز دوم آن عيد الشمع است و در اين روز مريم پس از آنكه چهل روز از ولادت عيسى گذشته بود او را بهيكل بيت المقدس آورد و يعقوبيه بسيار اين عيد را معظم مىدارند و مىگويند كه يهود هم در اين روز اولاد خود را به كنائس مىبرند و ايشان را به خواندن تورات و اميدوارند و اگر اين حكايت راست باشد در شفط خواهد بود نه شباط زيرا يهود ماههاى سريانى را به كار نمىبندند از اينرو تا هشت روز كه از آذار بگذرد وقت اول روزه يعقوبيه است و بخواست خداوند در باب روزهء ايشان ذكر خواهيم نمود و چون روزه باشند جز ذكرانى كه بروز شنبه بيفتد نخواهند گرفت . روز سوم ذكران بلاسوس شهيد است و اين شخص را زردشتيان كشتند و روز پنجم ذكران سيس جاثليق است و او اولين كسى است كه نصرانيت را بخراسان وارد نمود و روز بيست و چهارم اين ذكران است كه سر يحيى بن زكريا كه تعميد دهنده بود يافت شد . اذار - در روز نهم اين ماه ذكران چهل نفر از شهيدان است كه به آتش و سرما و يخ عذاب شدند و روز يازدهم اين ماه ذكران سوفرنيوس است كه در بيت المقدس بطريق بود و روز بيست و پنجم عيد سباركه است كه جبرئيل امين براى بشارت بمسيح بر مريم نازل شد و از اين روز تا ميلاد نه ماه و پنج روز و قدرى است كه جنين اين مقدار در رحم مكث طبيعى مىكند و هرچند كه عيسى از جهت بشر پدرى نداشت و بروح القدس مؤيد شده بود ولى در جهان كون و فساد از دايره امور طبيعى پا بيرون نگذارده بود پس اولى همين است كه در رحم مادر مدت درنگ او طبيعى باشد .
--> ( 1 ) - زرين دهان و اين لقب كنايه از سخندانى و بلاغتى بود كه در دهان او بوده .